نیمکت

آغاز سال 2008 ميلادي را به همه دوستانم تبريك مي‌گويم و اميدوارم جهان امسال آرام‌تر  و مهربان‌تر از سال پيش باشد.

دو:

سالي كه گذشت (2007) به مناسبت هشت‌صدمين سال تولد مولانا به نام اين شاعر بزرگ و نام‌دار ايراني (كه البته اكنون ديگر در بسياري نقاط جهان به عنوان شاعر ترك شناخته مي‌شود.)، مولانا جلال‌الدين محمد بلخي، نام‌گذاري شده بود. در اين نوشتار كوتاه قصد ندارم به مدح اين شاعر توانا بپردازم، كه قلم ناچيز من در وصف بزرگاني همچون مولانا و حافظ و سعدي الكن است؛ بزرگاني كه چند صدسال پس از مرگشان همچنان بر بلنداي انديشه و حكمت قرار دارند و يادشان پس از اين سال‌ها همچنان كه از بسياري دانشمندان و انديشمندان گذشته ياد مي‌كنيم تنها به‌خاطر بزرگي گذشته‌شان نيست، بلكه به خاطر عظمت بينهايتي است كه با سطح دانش و انديشه امروز هم بزرگ و بي‌كرانه جلوه نموده است. در اين مورد اوصاف گوته (انديشمند بزرگ آلماني)‌ در مورد حضرت حافظ، گفته‌هاي آنه ماري شيمل (شرق‌شناس معروف برنده جايزه نوبل) در مورد حضرت مولانا و يا ارادات و اظهار كوچكي احمد شاملو (شاعر بزرگ هم‌عصرمان) به توانايي‌هاي ادبي حضرات حافظ وسعدي روشنگرتر از اشارات من خواهد بود. ظريفي مي‌گفت اگر اين سه زنده بودند، تنها از حق چاپ مجدد كتاب‌هايشان جزو ثروتمندترين‌هاي جهان بودند. شوخي نيست چند صد سال كتابها‌يتان چاپ شود و اكنون نيز تنها به عنوان يك گنجينه تاريخي به آن نگاه نشود؛ بلكه هنوز جزء بهترين‌ها باشد. بسياري از ما از چاپ مقاله‌مان و يا اشاره مجدد به نوشته‌هايمان توسط ديگران، سر از پا نمي‌شناسيم (خودم را مي‌گويم).

سال 2007 ميلادي، سالي بود كه همه سازمان‌هاي بين‌المللي فعال در امور هنري و فرهنگي و بسياري از NGOها و مراكز فرهنگي جهان به بزرگداشت حضرت مولانا پرداختند و البته نيازي به اشاره نيست كه مسئولان فرهنگي و نهادهاي فرهنگي و دانشگاه‌هاي ايران، باز هم از قافله جاماندند!!!

سه:

مولاناي بزرگ زنده نبود كه از او تقدير به عمل آورند و انواع مدال‌ها و مدارج و مدارك افتخاري را تقديم او كنند. از اين‌رو در اين سال از بسياري از انديشمندان و هنرمنداني كه طي سال‌ها در راه اعتلاي نام اين شاعر تلاش كرده بودند، تقدير كردند. در عرصه موسيقي نيز نام شهرام ناظري (كه همه مي‌دانيد من چه‌قدر صدايش را دوست دارم) با مولوي گره خورده است. ناظري از سال‌ها پيش تلاش كرد كه با همه مخالفت‌هايي كه مي‌شد با نوعي از موسيقي كه موسيقي عرفاني خوانده مي‌شود، الحان حماسي را در آواز و تصنيف‌خواني وارد كند. شايد بسياري از شما مخالفت استاد غلامحسين بنان (كه از بزرگترين‌هاي تاريخ موسيقي اين مرزو بوم است.) با شهرام ناظري را شنيده باشيد كه به او توصيه مي‌كند از شعر و لحن حماسي در آواز استفاده نكند.

طي اين سال‌ها، شهرام ناظري اگر چه از آثار بسياري ديگر از شاعران را نيز در كارهاي خود به كار برده است (حتي در گل صد برگ كه به مناسبت هشت‌صدمين سال (قمري) تولد مولانا بود چند شعر از حافظ هم اجرا شده است) اما بيش از همه از اشعار مولانا استفاده كرده است. از اين‌رو سال 2007 براي شهرام ناظري هم سال پركار و مشغله‌اي بود. اجراهاي مختلف در سرتاسر جهان و شركت در مراسم مختلف كه براي بزرگداشت مولانا برگزار مي‌شد، نام او را بيش از پيش بر سر زبان‌ها انداخت. او در اين سال جوايز و تقديرنامه‌هاي فراوان دريافت كرد كه از جمله مي‌توان به نشان يونسكو، نشان بسيار پراهميت شواليه (فرانسه) و انتخاب به عنوان بهترين آهنگساز سبك world music از طرف مجله لس‌آنجلس تايمز اشاره كرد. شهرام ناظري كه پيش از اين با لقب بلبل ايران خوانده مي‌شد، هم اكنون لقب شواليه شرق را به دنبال خود دارد.

جاي تأسف است كه در تقدير از اين هنرمند هم مسئولان فرهنگي و هنري ايران و حتي دانشگاه‌ها  و مراكز پرادعاي غير دولتي، صدها گام از دنيا عقب بودند.

چهار:

اين‌بار تصميم گرفتم كه تنها براي بزرگداشت نام مولانا جلال‌الدين محمد بلخي و پاسداشت سال‌ها فعاليت شهرام ناظري و اداي دين به آن‌ها، دو اثر موسيقي را روي سايت بگذارم.

اولين اثر كاري است از آلبوم بسيار زيباي يادگار دوست. اين آلبوم نيز همراه گل صد برگ در سال 1364 و به مناسبت هشت‌صدمين سال تولد مولانا انتشار يافت. ناظري در اين آلبوم كه حاصل همكاري مشتركش با كامبيز روشن‌روان است، دوبيتي‌هاي مولانا را خوانده است. در سرتاسر اين آلبوم بسيار زيبا اشعار مولانا توسط عبدالله آقازده و همراهي بي‌نظير موسيقي دكلمه مي‌شود و در بخش‌هايي از آلبوم صداي شهرام ناظري اين سمفوني زيبا را تكميل مي‌كند. قطعه‌اي كه اين‌بار انتخاب كردم از بهترين تصنيف‌هاست. فقط يادآور مي‌شوم كه به‌خاطر اين‌كه به فضاي موسيقي لطمه‌اي نخورد مجبور شدم فرود قطعه قبل را نيز در ابتداي اين آهنگ بياورم.

دومين اثر اما از آلبوم آتش در نيستان انتخاب شده است. ناظري سه سال پس از تجربه موفق همكاري با جلال ذوالفنون در گل صد برگ، آلبوم آتش در نيستان را با همان گروه منتشر كرد كه اين دو آلبوم بي شك از بهترين‌هاي سه‌تارخواني موسيقي ما هستند. قطعه انتخاب شده كاري بسيار زيبا از ساخته‌هاي جلال ذوالفنون است که تنظیم برای آواز آن توسط خود شهرام ناظری انجام شده است. این قطعه با قطعه ضربي‌اي ساخته جلال ذوالفنون همراه شده است که اين قطعه نيز فوق‌العاده است.