گروه: مفاهیم مالی

پیش نوشت: پیش از این قصد داشتم در یادداشت‌هایی، مفاهیم اولیه مالی را توضیح دهم و در سه یادداشت هم همین کار را کردم؛ اما تنبلی و البته توقیف نیمکت آن یادداشت‌ها را نیمه تمام گذاشت. از این پس سعی خواهم کرد که همان موضوع را ادامه دهم.

  شرکت‌ها فعالیت‌های متفاوتی انجام می‌دهند؛ از تولید کالا تا ارائه خدمات. اما تمام شرکت‌های انتفاعی به قصد سودآوری (در بلند مدت) فعالیت می‌کنند. به عنوان مدیر چنین بنگاهی وظیفه شما این است که ثروت سهامداران خود را حداکثر کنید و این کار غالبا با سود (و پول) بیشتر به دست خواهد آمد. حتی اگر در یک نهاد غیر انتفاعی (که هدف آن حداکثر سازی ثروت سهامداران و سودآوری بیشتر نیست) مدیریت کنید، لازم است بدانید که منابع در اختیار شما از کجا تامین خواهد شد و در کجا هزینه و سرمایه‌گذاری می‌شود. در چنین سازمان‌هایی نیز لازم است عملکرد مالی مجموعه تحت مدیریت خود را زیر نظر بگیرید.

 برای کمک به بنگاه و کسب و کارتان می‌توانید هزینه‌ها را کاهش دهید، درآمدها را افزایش دهید و یا هر دوکار را همزمان انجام دهید. موفقیت مالی هر بنگاهی در گرو سرمایه‌گذاری‌های مناسب و استفاده بهینه از دارایی‌ها است. در حقیقت وظیفه یک مدیر خوب کنترل و مدیریت ترکیب فروش، هزینه، سرمایه‌گذاری، استفاده دارایی‌ها و ... است.

وضعیت سلامت مالی بنگاه چگونه است؟ منابع شرکت از کجا تامین می‌شود و در کجا باید سرمایه‌گذاری کنیم؟ ترکیب درآمدی شرکت چگونه است؟ وضعیت نقدینگی شرکت چطور است و وجوه نقد شرکت از کجا تامین می‌شود؟ قبلا هم اشاره کردم که پاسخ همه این سوالات در صورت‌های مالی نهفته است. بنگاه‌ها سه صورت مالی مهم تهیه می‌کنند که پاسخ سوالات فوق و بسیاری از سوالات دیگر در آن‌ها وجود دارد و البته همین صورت‌های مالی اطلاعات مفیدی برای تصمیم‌های مدیریتی و مقایسه شرکت‌ها در اختیار مدیران و تحلیل‌گران قرار می‌دهد. این سه صورت مالی عبارتند از:

·        صورت سود و زیان[1]

·        ترازنامه[2]

·        صورت جریان وجوه نقد[3]

شرکت‌های پذیرفته در بورس‌ها موظفند که اطلاعات این صورت‌‌های مالی را در اختیار همه قرار دهند. از این رو این صورت‌ها لزوما همه اطلاعات را منتشر نمی‌کنند. از طرفی شرکت‌ها معمولا اطلاعات مالی را برای دو نوع استفاده کننده منتشر می‌کنند؛ استفاده کنندگان داخلی و خارجی. طبیعی‌ است که اطلاعات منتشره در این دو نوع صورت مالی (از نظر نوع و جزییات) با هم تفاوت دارد ولی در یک اقتصاد سالم و شفاف اطلاعاتی که به مدیران داخلی داده می‌شود نباید با اطلاعاتی که به استفاده کنندگان خارجی داده می‌شود، مغایرت داشته باشد.

ذکر این نکته ضروری است که صورت‌های مالی دیگری نیز تهیه می‌شوند، اما سه مورد فوق از سایر صو‌رت‌های مالی پراهمیت‌ترند و درک آن‌ها پرفایده است.

برای درک بهتر صورت‌های مالی باید ابتدا محدودیت‌ها و مشخصات اصول حسابداری که این صورت‌ها بر اساس آن‌ها تهیه می‌شوند را درک کنیم و سپس به بررسی صورت‌های مالی بپردازیم.


[1] . Income statement (profit & loss statement)

[2] . Balance sheet

[3] . Cash flow statement