بازیابی ساختارهای اقتصادی؛ لازمه رسیدن به رشد پایدار
سعید اسلامیبیدگلی در مصاحبه با اگزیمنیوز: اگر نگاهی به دادههای رشد اقتصادی در سالهای گذشته بیاندازیم به این نتیجه میرسیم که بهطور کلی اقتصاد ایران ظرفیت تحقق رشد 8 درصدی را طی یکسال ندارد.
* * * * *

روند کند برداشته شدن موانعی که تحریمهای یکجانبه به دنبال داشته یکی از فاکتورهایی است که موجب ایجاد تردید در تحقق وعده رشد 8 درصدی در اقتصاد کشور میشود. ایران بعد از امضای برجام 1.6 میلیارد دلار جذب سرمایه داشته در حالیکه برای دستیابی به نرخ رشد اقتصادی وعده داده شده نیازمند 45 میلیارد دلار سرمایه خارجی است.
اگزیمنیوز در این باره گفتگویی با دکتر سعید اسلامیبیدگلی تحلیلگر اقتصادی انجام داده که در ادامه میخوانید:
اسلامیبیدگلی در این باره گفت: به نظر من این رقم برای رشد بسیار رویایی و ایده الگرایانه است و بهنظر نمیرسد که اقتصاد ایران فارغ از بخش نفت که قیمتهای مربوط به آن خارج ازکنترل ایران است و ممکن است در اثر اتفاقات مختلف کاهش و افزایش داشته باشد، ظرفیت رشد متوازن 8 درصدی را داشته باشد. بعد از اعلام این عدد خیلی از اقتصاددانان تأکید کردند که در صورت افزایش قیمت نفت میتوان به رشد 5 درصدی رسید و چیزی در حدود 3 درصد آن حاصل افزایش قیمت نفت خواهد بود. به گفته این کارشناس اقتصادی از همان ابتدا به نظر میرسید بخشی از این عدد وابسته به افزایش قیمت نفت پیشبینی شده بود.
وی در ادامه افزود: اگر نگاهی به دادههای رشد اقتصادی در سالهای گذشته بیاندازیم به این نتیجه میرسیم که بهطور کلی اقتصاد ایران ظرفیت چنین رشدی را ندارد. منظور از ظرفیت نداشتن فقدان منابع نیست، بلکه خلل در ساختارهای اقتصادی و حاکمیتی کشور، بودجه، هزینههای دولت و نظام پولی و مالی ماست. امکان ندارد با این ساختار مدیریتی و حاکمیتی طی یکسال به این رشد دست پیدا کنیم. در صورت برنامهریزی و عزم جدی برای بهبود ساختار و قوانین و مقررات این رشد طی ده سال امکانپذیر است.
استاد دانشگاه شهید بهشتی درباره ظرفیت و امکان جذب سرمایه خارجی در کشور گفت: سرمایهگذار خارجی وقتی بخواهد وارد کشور بشود انواع مختلف زیرساختها و ظرفیتهای قانونی و ریسکها را میسنجد و بعد وارد گود میشود. کشوری که تا چندی پیش دچار تحریم بوده و شبکه بانکیاش هیچ آگاهی از نظامهای بینالمللی ندارند و بسیاری از نهادهای بینالمللیاش عملا تعطیل هستند، امکان بستن قراردادهای حقوقی در آن وجود ندارد. ما نیاز به جذب سرمایههای بزرگ داریم و بدون جذب سرمایههای بزرگ امکان رشد 10 درصدی کمیایده آلگرایانه بهنظر میرسد.
اسلامی بیدگلی بخش خدمات را بهعنوان موتور محرک برای توسعه و رشد کشور دانست و گفت: بهنظر میرسد در کشورهای رو به رشد بخش خدمات میتواند حوزه پربازدهی باشد. متأسفانه در این بخش کشور ما ضعیف است و ظرفیت جذب سرمایه و درآمد از کشورهای خارجی را ندارد. یکی ازاین بخشها توریسم است که میشود روی آن سرمایهگذاری کرد که نیازمند تعیین ساختارهای مقرراتی و قانونی خوب است. طبعاً در این بخش نیز نیازمند فرصت هستیم و نمیتوانیم درآمد کشور را در کوتاهمدت 50 برابر کنیم.
وی قرار گرفتن در یک پارادکوس اقتصادی را معضل سیاستگذاریهای اقتصادی کشور عنوان کرد و گفت: ما در عین حال که نیازمند جذب سرمایه خارجی هستیم، با مشکلات ساختاری اقتصاد، تورم، نقدینگی بالا و نهادهای موازی دولت درگیر هستیم. پالسهای ناموزونی به اقتصاد کشور وارد میشود که روند حرکت آن را مختل میکند. ما نیازمند وفاق در حوزه سیاستگذاری اقتصاد هستیم و باید سیگنالهای همراستا به هم از طرف مجموعه حاکمیت صادر شود تا از این تناقضات جلوگیری شود.
کارشناس ارشد مالی و اقتصادی افزود: بخشی از رشد اقتصادی ایران به ثبات در منطقه و توسعه کشورهای همسایه و همجوار مربوط است. کسانی که در بخش توریسم و صادرات کالا مشغول هستند معتقدند که ترکیه و سوریه میتوانند بازارهای خوبی برای ما باشند. ثبات در منطقه میتواند رشد اقتصادی ایران را در کوتاهمدت تضمین کند تا ایران یاد بگیرد بتواند در بازارهای بینالمللی فعالیت کند.
اسلامی بیدگلی پیوستن به سازمان تجارت جهانی را در رشد اقتصادی بسیار کمک کننده دانست و گفت: لازم است برای پیوستن به سازمان تجارت جهانی زیرساختهای اقتصادی را ترمیم کنیم. کاری که در ده سال گذشته انجام ندادهایم. این قصور از ما بوده و ممکن است بهدلیل پایینبودن کیفیت تولید و خدمات در داخل کشور با پیوستن به این سازمان آسیبهایی نیز ببینیم؛ اما پیوستن به سازمان تجارت جهانی راه ما را برای رسیدن به بازارهای جهانی باز میکند. البته این فرصت را در اختیار کشورهای داوطلب عضویت در این سازمان خواهد گذاشت تا در محدوده زمانی خاص مثلاً 5 ساله خود را به استاندارهای این سازمان برسانند.
وی در پایان بیان کرد: ازکشوری که قریب به سی سال گذشته رشد پایدار را تجربه نکرده، نمیتوان انتظار رشد 8 درصدی را داشت. ساختارهای اقتصادی کشور و سیستمهای رفع تناقضات و اختلافات قوانین کسبوکار موانع بزرگی هستند. میتوان به گزارشهای رقابتپذیری، گزارش شفافیت اقتصادی و گزارش آزادی اقتصادی را مشاهده و اوضاع ایران را رصد کرد و پیشبینیهای لازم را برای آینده اقتصاد ایران داشت. اگر عزم جدی برای رفع موانع شکل بگیرد و شفافیت در حوزه اقتصادی بهوجود بیاید، میتوان در 5 سال آینده با برنامهریزی به رشد پایدار 5درصدی دست یافت.
سعید اسلامی بیدگلی؛