صنعت ساختمان و ارتباط آن با بازار سرمایه
گروه: رسانه و مطبوعات
یادداشت منتشر شده در صفحه 9 روز شنبه 12 بهمن 92، هفتهنامه اطلاعات بورس
توضیح: این یادداشت در صفحه 9، شماره 31 هفتهنامه اطلاعات بورس ( شنبه 12 بهمن ماه 1392) منتشر شد.****
این سوال در ذهن بسیاری از سرمایهگذاران جریان دارد که آیا بازار مسکن محل بعدی هجوم نقدینگی خواهد بود یا خیر؟ آیا رکود فعلی که همزمان شد با صعود شاخص بورس و ورود نقدینگی به بازار سرمایه ادامه خواهد داشت؟ آیا برنامههای دولت و سازمان بورس مبنی بر تأمین منابع مالی بخش ساختمان از طریق بازار سرمایه به ثمر خواهد نشست؟ ... این یادداشت کوتاه نگاه مختصری دارد به وضعیت صنعت ساختمان و ارتباط آن با بازار سرمایه.
. . .
در شرایطی که رشد بیسابقه شاخص با هشدارهایی از طرف کارشناسان و حتی مسئولان مواجه شد، بسیاری از تحلیلگران بازار توصیه میکردند که سرمایهگذاران سهامی را خریداری کنند که به لحاظ بنیادی دارای ارزش باشد. یکی از توصیههای میانمدت و بلندمدت خبرگان بازار، سهام شرکتهای ساختمانی بود. از اینروست که این شرکتها در میان خریداران حقوقی طرفداران بیشتری دارند تا خریداران حقیقی که در روزهای داغ بازار بیشتر به دنبال سهام کوتاهمدت بودند. البته که در میان حرکت نقدینگی در صنایع مختلف –که در دورانی شاهد آن بودیم- نوبت به بخش ساختمان نرسیده بود و عدهای پیشبینی میکردند که این موج نقدینگی که از صنعتی به صنعت دیگر میرود در مسیل ساختمان نیز جاری خواهد شد.
نگاه بنیادیتر به این صنعت البته نشان میدهد که رکود این صنعت به اقتصاد کشور لطمه خواهد زد. واقعیت این است که بیش از 10 درصد اشتغال مستقیم کشور در بخش ساختمان است (طبق اعلام مرکز آمار ایران 15% جمعیت شاغل کشور در سال 1390 در فعالیتهای ساختمانی مشغول بودهاند) و سهم مسکن از تشکیل سرمایه ثابت نیز در حدود 30 درصد است. این آمارهای مقدماتی نشان میدهد که دولت باید برای رونق بخش ساختمان برنامهریزی کند و البته که کسانی که از اصول اولیه علم اقتصاد آگاهی دارند میدانند که رونق به معنای افزایش قیمت نیست. درست از همینروست که وزارت راه و شهرسازی بهدنبال برنامهها و روشهای تأمین مالی است تا از طریق سرمایهها عمومی –که دارای دو عنصر شفافیت و نظارت هستند- به این بخش رونق ببخشد. صندوقهای سرمایهگذاری زمین و ساختمان و برخی از ابزارهای دیگر مالی که باید در بستر بازار سرمایه راهاندازی شوند از جمله همین روشها هستند. اگر این ابزارها وجود داشتند میتوانستند در همین دوران هجوم نقدینگی به بورس بخش از این نقدینگی را به بخش واقعی اقتصاد هدایت کرده، بخش ساختمان را هم به حرکت وادارند.
تجربه نشان داده که در بلندمدت قیمت زمین و ساختمان با تورم حرکت میکند. البته سیکلهای آن با سیکلهای اقتصادی اختلاف فاز دارد. بنابراین رونق بخش ساختمان پس از رکود امری طبیعی است. البته امیدواریم و باید که این رونق با تخصیص بهینه سرمایه همراه باشد و حجم زیاد تجاریسازی و تراکمهای ویرانگر در شهرهای بزرگ، سرمایهها را به سمت و سوی خود نکشد. در اینصورت میتوان انتظار رونق در بخش ساختمان و طبیعتا شرکتهای ساختمانی را داشت.
وزارت راه و شهرسازی هم برنامههای بسیاری برای تسهیل و هدایت سرمایهگذاری دارد. همکاری در طراحی ابزارهای نوین سرمایهگذاری و توسعه تأمین مالی بخش مسکن از طریق بازار سرمایه، رونق بازار اولیه راهاندازی بازار ثانویه از جمله همین اقدامات است و البته که "انسان" نقشی اساسی در برنامههای آتی شهرسازی ایفا خواهد کرد. امیدوارم.
سعید اسلامی بیدگلی؛