نیمکت

نویسنده: سعید اسلامی بیدگلی

(صفر) من و این‌جا

می‌خواهم از موفقیت "جدایی نادر از سیمین" و اصغر فرهادی بنویسم. شاید بگویید پس از این‌همه وقت ننوشتن و این اوضاع، چرا دراین باره؟ فعلا مجالی برای شادی بزرگ نیست و باید به همین شادی‌های اندک (که اگر شرایط عادی بود، شادی بسیار بزرگی بود) دلخوش کرد و منتظر ماند.

(یک) برلین

لابد شما هم شنیده و خوانده‌اید که اصغر فرهادی با پنجمین فیلمش، "جدایی نادر از سیمین" برلین را تسخیر کرد. سه جایزه اصلی بهترین فیلم (اصغر فرهادی)، بهترین بازیگر مرد (گروه بازیگران مرد فیلم) و بهترین بازیگر زن (گروه بازیگران زن فیلم) و تقدیرها و جوایز جنبی باعث شد که "جدایی نادر از سیمین" به یکی از موفق‌ترین آثار نمایش داده شده در تاریخ جشنواره برلین تبدیل شود. اگرچه اصغر فرهادی با موفقیت در برلین بیگانه نبود و با فیلم تحسین شده "درباره الی" برنده جایزه بهترین کارگردانی این جشنواره معتبر شده بود، اما "جدایی نادر از سیمین" موفقیت بیشتری را نصیب او کرد. او در سخنرانی‌اش پس از دریافت جایزه ابراز امیدواری کرد که جعفر پناهی سال آینده در این جشنواره حضور داشته باشد.

اکنون سینمای ایران صاحب هر سه جایزه معتبر جشنواره‌های برتر جهانی (کن، برلین و ونیز) شده است. پیش از این کن با فیلم "طعم گیلاس" (عباس کیارستمی) و ونیز با فیلم "دایره" (جعفر پناهی) فتح شده بود.

(دو) فجر

"جدایی نادر از سیمین" در جشنواره فجر هم غوغا کرد. پس از سال‌ها این اولین فیلمی بود که مردم برای دیدنش صف کشیدند و از انتظار خود ناراضی نبودند. توصیه به دیدن فیلم جدایی نادر از سیمین نقل صف‌های جشنواره بود.

تقریبا تردیدی نبود که جایزه‌ها هم از آن این فیلم خواهد شد و اگر نبود ترکیب عجیب هیئت داوران، همین‌گونه هم می‌شد! اما خوب فهم برخی با جدایی نادر از سیمین سوخته بود و شاید هم در پی پیدا کردن مفاهیم معناشناختی صهیونزمی در فیلم، "گمشده" بودند و این‌گونه شد که جرم بهترین فیلم جشنواره شد.

البته ناگفته نماند که مردم "جدایی نادر از سیمین" را انتخاب کردند!!!

(سه) اسکار

تقریبا همه اصحاب سینما (از هر دست) می‌دانند که ارزش هنری جشنواره‌های کن، برلین و ونیز از اسکار بیشتر است. اصولا این سه جشنواره در کلاس جهانی (Global) برگزار می‌شوند، اما اسکار جشنواره‌ایست که بیشتر به تولیدات هالیوود (و حداکثر سینمای مستقل آمریکا) توجه دارد و جشنواره‌ای محلی (Local) به حساب می‌آید. اما چه می‌شود کرد که اسکار جشنواره پرزرق و برق‌تر و پرسروصداتری است و از این رو موفقیت در اسکار هم بسیار بسیار مهم است. مطرح شدن در اسکار یعنی فرصت بهتری برای دیده شدن، فرصت بهتری برای فتح بازارهای جهانی، تریبون‌های بیشتری برای حرف زدن و ... و سینمای ایران پس از این‌همه موفقیت به چنین جایگاهی نیاز داد.

مطرح شدن در اسکار تنها به کیفیت فیلم مربوط نمی‌شود. حمایت‌های بین‌المللی، پخش کننده خوب، اکران درست و به موقع در آمریکای شمالی، تبلیغات گسترده و ... همه و همه از عوامل موفقیت یک فیلم در اسکار هستند. آشکار است که اگر "بچه‌های آسمان" کاندید دریافت اسکار بهترین فیلم خارجی شد به لطف کمپانی میراماکس بود که پخش بین‌المللی فیلم را بر عهده گرفته بود.

حالا که "جدایی نادر از سیمین" برنده جایزه خرس طلایی برلین شده و این‌همه توجه و تحسین محافل و شخصیت‌های معتبر سینمایی جهان را متوجه خود کرده است، می‌توان با برنامه‌ریزی درست و حمایت همه جانبه به سمت اسکار حرکت کرد. در این راه می‌ارزد که از تمام توانمان استفاده کنیم. حتی چهره‌های بین‌المللی سینمای ایران مانند عباس کیارستمی و بهمن فرمان‌آرا می‌توانند راهگشا باشند. آن‌ها توان معرفی و چانه‌زنی بالایی دارند و دوستان معتبری که می‌توانند کمک کننده باشند.

البته این به شرطی است که کمیته انتخاب فیلم برای اسکار از شعور سینمایی بالایی (حداقل بالاتر از داوران جشنواره فجر) برخوردار باشند و ناگهان "پایان نامه" یا "اخراجی‌ها" را به اسکار نفرستند....