عنوان: گریه کنم یا نکنم (و کمی در مورد ایرج جنتی عطایی)
گروه: موسیقی
آلبوم: یک قطره دریا
این بار قطعه موسیقی انتخاب شده بهانهایست برای نوشتن در مورد یکی از ترانهسراهای ایران. امیدوارم در آینده بتوانم مفصلتر در مورد ترانه و ترانهسرایی در ایران بنویسم.
ماندگاری بسیاری از آهنگها، علیرغم ملودیهای زیبا، به خاطر اشعار خوب آنهاست. "بردی از یادم"، "اشک من هویدا شد"، "کاروان"، "الهه ناز"، "شد خزان"، "مرغ سحر" و بسیاری دیگر از آهنگهای ماندگار که جزء خاطره نسلهای متوالی شدهاند، از این دست هستند. موسیقی ملی و پاپ ایران قبل از انقلاب به لطف ترانههای خوب ترانهسراهایی چون کریم فکور، معینی کرمانشاهی، بیژن ترقی، جواد آذر و دیگران سرپا بود. اما بعد از انقلاب موسیقی پاپ ایران (که عمدتا در لسآنجلس پیگیری شد) با فقر ترانه خوب مواجه شد و اگر چه هر از گاهی شعرهای قابل توجهی هم سروده شد؛ اما هیچکدام از ترانهسراها بهطور مداوم کار درخور توجه نکردند و با فراز و نشیب بسیار مواجه بودند. این امر تا آنجا پیش رفت که موسیقی پاپ در داخل کشورمان اگر چه دیر آغاز به کار کرد؛ به خاطر اشعار خوبش، به نسبت سریع جای پا باز کرد. اگر چه در اینجا هم فقر شعر خوب به چشم میآمد و پناه آوردن خوانندگان پاپ به حافظ و سعدی و مولانا فقط از سر ارادت نبود.
مریم حیدرزاده، افشین سرافراز، پاکسیما، ژاکلین، مسعود فردمنش و تنی چند دیگر، برخی از معروفترین ترانهسراهای موسیقی پاپ لسآنجلسی هستند. در کارهای همه این شاعران کمابیش کارهای به نسبت خوبی هم مشاهده میشود اما همه، کارهای نازل هم دارند. در این میان اما حساب ایرج جنتی عطایی (و تا حدی شهیار قنبری) از بقیه جداست.
ایرج جنتی عطایی در دیماه 1325 در مشهد متولد شده است. اگر چه تئاتر و جامعهشناسی خوانده و کارگردانی تئاتر هم میکند؛ اما عمده شهرت او به واسطه ترانههایی است که در موسیقی پاپ سروده است. به خصوص در فقر ترانه در موسیقی پاپ خارج از کشور، سهم قابل توجهی از بهترینها، سرودههای اوست. "یاور همیشه مومن"، "فریاد زیر آب"، "صدایم کن"، "مرا به خانهام ببر"، "ستارههای سربی"، "صدام کردی"، "همسفر"، "ماه پیشونی"، "به من چه"، و "کاش میشد" تنها بخشی از ترانههایی است که ایرج جنتی عطایی برای معروفترین آهنگهای پاپ سروده است و اکنون به خاطره نسلها تبدیل شدهاند. سرودههای او در ایران هم در کتابی با عنوان زمزمههای یک شب سی ساله به چاپ رسیده است.
ترانه امروز، "گریه کنم یا نکنم"، از سرودههای این ترانهسراست که بیژن مرتضوی روی آن آهنگ ساخته و خود او هم خوانده است:
گريه كنم يا نكنم آخر ماجرا رسيد
گريه كنم يا نكنم قصه به انتها رسيد
...
تو جام هدان پر می كنی من خالي از جان می شوم
يك لحظه در چشمم ببين، ببين چه ويران می شوم
بعد از تو با من چه كنم با من بی پناه من
كجای شب پنهان شوم كجای اين عاشق شكن
...
این آهنگ، عجیب با حال و هوای این روزهای من عجین است.
امیدوارم شما هم از این آهنگ لذت ببرید.
توضیح1: شعر این آهنگ را اینجا بخوانید.
توضیح2: سایت رسمی ایرج جنتی عطایی اینجاست.
توضیح3: در عکس ایرج جنتی عطایی در کنار مهدی اخوان ثالث است.
سعید اسلامی بیدگلی؛